เรียนออนไลน์ยังไงให้ "ปัง"



คราวที่แล้วพูดถึงข้อแนะนำต่าง ๆ ในการสอนออนไลน์ มาคราวนี้เปลี่ยนฝั่งมาอยู่ทางด้านผู้เรียนบ้าง จากรูปแบบการเรียนการสอนในห้องเรียน ต้องถูกปรับเปลี่ยนมาเป็นแบบออนไลน์เต็มรูปแบบ ผู้เรียนควรปฏิบัติตัวอย่างไร เพื่อให้การเรียนของเราบรรลุเป้าหมายได้ มาดูกันว่านักเรียนออนไลน์ที่ดีเค้าต้องทำยังไงกัน


1. ตรวจสอบความพร้อมทางด้านเทคโนโลยี แน่นอนว่าการเรียนการสอนออนไลน์ ผู้เรียนต้องมีอุปกรณ์ในการเข้าถึงสื่อการสอนต่าง ๆ ดูวิดีโอ การสอนแบบ video conference การทำงานมอบหมาย รายงาน ถ่ายวิดีโอ รวมไปถึงการสอบและวัดผลแบบออนไลน์ ดังนั้น สิ่งสำคัญข้อแรกที่ผู้เรียนต้องคำนึงถึงคือ ตรวจสอบดูว่าตนเองมีความพร้อมทางด้านเทคโนโลยีแค่ไหน ผู้เรียนมีคอมพิวเตอร์ หรือแท็บเล็ต หรือ โทรศัพท์มือถือ smartphone ในการใช้งานหรือไม่ อีกทั้งตรวจสอบว่าตนเองสามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้อย่างต่อเนื่องหรือไม่ หากอุปกรณ์ และการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตไม่มีปัญหา ก็น่าจะพร้อมในการเรียนออนไลน์ได้ แต่หากผู้เรียนยังไม่มีอุปกรณ์หรือไม่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ อาจต้องแจ้งอาจารย์ผู้สอน หรือสถาบันการศึกษาเพื่อหาหนทางในการช่วยเหลือ เช่น การยืมอุปกรณ์เพื่อเรียนออนไลน์ เป็นต้น




2. อ่านและปฏิบัติตามตารางเรียนอย่างเคร่งครัด โดยทั่วไปทุกรายวิชาจะมีตารางเรียน ซึ่งระบุหัวข้อ วันที่สอน อาจารย์ผู้สอน การประเมิน รวมไปถึงวิธีการสอนแบบออนไลน์ว่าจะเป็นการสอนในรูปแบบใด การสอนออนไลน์มี 2 ลักษณะคือ Synchronous learning หมายถึง การที่ผู้สอนนัดเวลาใดเวลาหนึ่ง แล้วสอนผ่านโปรแกรม video conferencing ให้ผู้เรียนมาเข้าเรียนพร้อมกัน ณ เวลานั้น ๆ อีกรูปแบบหนึ่งคือ Asynchronous learning หมายถึงผู้สอนอาจมอบหมายให้ผู้เรียนไปศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง โดยมีสื่อต่าง ๆ เช่น วิดีโอบันทึกการสอน ล่วงหน้า โดยอาจมีการนัดเวลาเพื่อมาอภิปรายหรือทำกิจกรรมเสริมการเรียนรู้ในภายหลัง ผู้เรียนควรอ่านตารางเรียนให้เข้าใจ หากผู้สอนนัดเวลาสอน จะได้ไม่ลืม รวมไปถึงกำหนดการสอบและการส่งงานมอบหมายต่าง ๆ และช่องทางในการติดต่อสื่อสารกับผู้สอนอีกด้วย




3. มีเป้าหมายและมีวินัยในการเรียน การเรียนออนไลน์จำเป็นอย่างยิ่งที่ผู้เรียนต้องมีความรับผิดชอบ แตกต่างจากการเรียนในชั้นเรียนแบบปกติ สิ่งแรกที่ผู้เรียนจำเป็นต้องมีคือเป้าหมายในการเรียน ผู้เรียนต้องเข้าใจและเห็นความสำคัญว่าการเรียนเป็นการทำให้ตนเองมีความรู้ในเรื่องนั้น ๆ จากนั้นผู้เรียนจำเป็นต้องมีวินัยในการเรียน เนื่องจากทุกอย่างขึ้นอยู่กับตัวผู้เรียนเองทั้งหมด การบริหารเวลาเป็นเรื่องสำคัญ ผู้เรียนต้องมีการวางแผน การใช้เวลาเพื่อการเรียนในแต่ละวัน ต้องเรียนวิชาอะไรบ้างในแต่ละวัน แต่ละวิชาควรใช้เวลาเท่าไหร่ เมื่อได้แผนแล้วก็ต้องปฏิบัติตามแผนอย่างเคร่งครัด

เนื่องจากการเรียนออนไลน์มีความยืดหยุ่นค่อนข้างมาก ผู้เรียนอาจหาเวลาที่ตัวเองมีสมาธิและสามารถเรียนรู้ได้ดีที่สุด เช่น บางคนชอบเรียนเวลากลางวัน ในขณะที่บางคนชอบเรียนเวลากลางคืนที่มีความสงบ ผู้เรียนควรรู้ว่าตนเองสามารถเรียนได้ดีเวลาอยู่คนเดียว หรือรวมกลุ่มพูดคุยกับเพื่อน

ควรจัดสถานที่สำหรับเรียนออนไลน์ให้เหมาะกับการเรียน เป็นพื้นที่เฉพาะสำหรับการเรียนเท่านั้น (ไม่ควรเป็นบนเตียงนอน) จัดบรรยากาศให้ส่งเสริม การเรียน หลีกเลี่ยงสิ่งรบกวนต่าง ๆ เช่น ทีวี การเล่น social media ต่าง ๆ การดู NetFlix หรือซีรีย์ต่าง ๆ

มีการจัดทำรายการที่จะต้องทำ (To-do list) เพื่อติดตามงานมอบหมายต่าง ๆ ไม่ควรทำงานหลาย ๆ อย่างพร้อม ๆ กัน




4. สื่อสารกับผู้สอนและเพื่อนร่วมชั้น ผู้เรียนต้องมีช่องทางในการติดต่อกับผู้สอน ซึ่งผู้สอนมักระบุไว้ในตารางเรียน บางครั้งอาจติดต่อผ่าน Facebook, Line โทรศัพท์ บางวิชาผู้สอนอาจมีชั่วโมงสำหรับให้ผู้เรียนสอบถาม (office hour) ควรใช้ช่องทางเหล่านี้ในการติดต่อ กับผู้สอน หากมีปัญหาหรือคำถามต่าง ๆ ควรรีบแจ้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ควรแจ้งในวันที่กระชั้นเกินไป เช่น หนึ่งวันก่อนสอบ

นอกจากนี้ยังควรมีช่องทางในการติดต่อสื่อสารกับเพื่อนร่วมชั้น อาจตั้งกลุ่มขึ้นมาเพื่อช่วยเหลือกันในการเรียนหรือเพื่อแจ้งข่าวสารต่าง ๆ ไม่ควรแยกตัวอยู่คนเดียว ทั้งนี้อาจมีการเปลี่ยนแปลงหรือข่าวสารที่ผู้สอนต้องการแจ้งให้ผู้เรียนทราบ การติดต่อกับเพื่อนจะช่วยให้เราได้รับข่าวสาร ทันเวลา และการได้พูดคุยกับเพื่อนคนอื่นบ้างจะทำให้เกิด "social factor" ซึ่งเป็นสิ่งที่ขาดหายไปในการเรียนแบบออนไลน์




5. เรียนรู้การใช้งานโปรแกรมต่าง ๆ การสอนส่วนใหญ๋ผู้สอนจะใช้ระบบ LMS (Learning Management System) ซึ่งมีวิธีการใช้งานที่ แตกต่างกันออกไป เช่น Moodle, Google Classroom ดังนั้นผู้เรียนควรเรียนรู้การใช้งานระบบต่าง ๆ เหล่านี้เพื่อให้สามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูล ติดตาม และส่งงานมอบหมาย รวมไปถึงการสอบแบบออนไลน์ได้ นอกจากนี้ผู้สอนอาจใช้โปรแกรมต่าง ๆ ในการสอนเช่น Zoom, Microsoft Team, Google Meet เหล่านี้ ผู้เรียนควรเรียนรู้การใช้งานโปรแกรมเหล่านี้ด้วยเพื่อไม่ให้เป็นอุปสรรคในการเรียน




6. เผื่อใจไว้บ้าง ข้อสุดท้ายนี้ก็ต้องขอบอกให้ผู้เรียนทุกคน "ทำใจ" เนื่องจากการเรียนการสอนแบบออนไลน์เต็มรูปแบบเป็นสิ่งใหม่ ทั้งผู้สอนและผู้เรียนต่างยังไม่มีประสบการณ์ ดังนั้นในการเรียนการสอนอาจเกิดปัญหาต่าง ๆ เช่น เหตุขัดข้องทางเทคนิค เครือข่ายอินเทอร์เน็ตมีปัญหา ส่งงานแล้วงานไม่เข้าไปในระบบ ฯลฯ เหล่านี้ล้วนทำให้เกิดความกังวลและความเบื่อหน่ายได้ ดังนั้นผู้เรียนต้องเผื่อใจและไม่คาดหวังว่าการเรียนแบบออนไลน์จะราบรื่นตลอดเวลา เมื่อมีปัญหาก็หาทางแก้ไข แก้ไขเองไม่ได้ก็ ให้เพื่อนช่วย เพื่อนช่วยไม่ได้ก็แจ้งผู้สอน ทั้งนี้ขอเอาใจช่วยทุกคนให้เรียนออนไลน์อย่างสำเร็จและมีความสุข


"สอนด้วยอะไร ไม่สำคัญเท่าสอนอะไร และสอนยังไง"