การบันทึกวิดีโอประกอบการสอนด้วยโปรแกรม OBS Studio (ภาค 2 :: scene)
หลังจากที่ตอนก่อนหน้านี้ ได้แนะนำเกี่ยวกับการบันทึกวิดีโอด้วยโปรแกรม OBS Studio ไปแล้ว จริง ๆ แล้วโปรแกรม OBS Studio นี่มีความสามารถมากกว่านั้น ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบของการอัดวิดีโอด้วยโปรแกรมอื่น ๆ ในตอนนี้จะมาพูดถึงความสามารถ อีกอย่างหนึ่งคือ การเปลี่ยนสลับ scene ระหว่างอัดวิดีโอ
สำหรับใครที่ยังไม่เคยใช้โปรแกรม OBS Studio หรือยังอัดวิดีโอแบบง่าย ๆ ไม่ได้ แนะนำให้กลับไปดู ตอนที่ 1 ก่อนเพื่อจะได้เข้าใจพื้นฐานของการใช้งานโปรแกรมเบื้องต้น

วันนี้จะพูดถึงเรื่องของ scene ลองจินตนาการดูว่า scene เปรียบเสมือนฉากหนึ่ง ๆ ในละคร ฉากแรกเป็นฉากบ้านของนางเอก มีรถจอดอยู่ 1 คัน มีเก้าอี้ เฟอร์นิเจอร์ ฉากที่ 2 เป็นฉากที่ทำงานของพระเอก มีพนักงานบริษัท มีโต๊ะทำงาน และรถคันเดิมจอดอยู่ จะเห็นได้ว่าแต่ละฉาก เราสามารถ set องค์ประกอบให้แตกต่างกัน หรืออาจมีองค์ประกอบซ้ำกันได้

ทีนี้ลองมาดูสถานการณ์การอัดวิดีโอประกอบการสอนของเรา โดยปกติเราจะมี PowerPoint และหน้าผู้บรรยายเป็นวิดีโอที่มุมเล็ก ๆ ของจอภาพ (สมมติให้นี่คือฉากที่ 1) และเราอยากมีอีกฉากนึง ซึ่งมีเฉพาะวิดีโอบรรยายของเรา เผื่อต้องการให้ผู้เรียนเห็นหน้าผู้สอนชัด ๆ หรือเปลี่ยนบรรยากาศบ้าง ดังนั้น ฉากที่ 2 จะมีเฉพาะหน้าผู้สอนเต็มจอเพียงอย่างเดียว (ดังภาพ)




1. เริ่มต้นด้วยการเปิดโปรแกรม OBS Studio




2. ตอนเริ่มต้น โปรแกรมจะสร้าง scene (ฉาก) มาให้อัตโนมัติเป็น scene แรก คลิกขวาที่ Scene แล้วคลิก Rename เพื่อเปลี่ยนชื่อ




3. เราจะเปลี่ยนชื่อ scene นี้ว่า "scene 1"




4. จากนั้นใน scene 1 เราจะใส่องค์ประกอบของฉากได้แก่ หน้าจอสำหรับบรรยาย PowerPoint โดยในช่อง Sources คลิกที่เครื่องหมาย + แล้วเพิ่ม Display capture




5. กด OK เพื่อเพิ่มองค์ประกอบหน้าจอเข้าไปในฉากของเรา




6. ที่ช่อง Sources กดปุ่ม + เพื่อเพิ่มองค์ประกอบอีก เลือก Video Capture Device เพื่อเพิ่มวิดีโอจากกล้อง webcam เข้าไปในฉาก




7. เลื่อนตำแหน่งและปรับขนาดของ webcam ตามต้องการ




8. เราจะทำการเพิ่ม scene หรือฉากใหม่ ที่ช่อง Scenes กดปุ่ม + เพื่อเพิ่ม scene ใหม่




9. เราจะตั้งชื่อ scene นี้ว่า scene 2




10. จะเห็นได้ว่า ณ ตอนนี้เรามี scene 2 scenes คือ scene 1 และ scene 2 โดยที่ scene 2 ยังคงว่างเปล่าอยู่




11. ใน scene 2 เพิ่มวิดีโอจากกล้อง webcam โดยในช่อง Sources กดปุ่ม + แล้วเลือก Video Capture Device




12. ตรงนี้ต้องเลือกเป็น Add Existing แล้วเลือกชื่อ Video Capture Device ที่อยู่ในช่องข้างล่าง เพราะเราเคยเพิ่มกล้อง webcam นี้ใน scene 1 มาแล้ว และตอนนี้เรากำลังจะเอามาใส่ใน scene 2 ที่เป็นกล้องตัวเดียวกัน




13. ขยายขนาดของวิดีโอจาก webcam ตามต้องการ (ในที่นี้ ต้องการให้แสดงวิดีโอผู้สอนเต็มจอ)




14. ตรงนี้เป็นจุดสำคัญ เพราะระหว่างอัดวิดีโอ เราจะสลับมาที่โปรแกรม OBS Studio เพื่อเปลี่ยน scene ก็จะทำให้วิดีโอของเรา เกิดความไม่ต่อเนื่อง จึงจำเป็นต้องกำหนดปุ่มลัดหรือ Hotkey เอาไว้กดเวลาอัดวิดีโอ เพื่อไม่ต้องสลับมาเปิด OBS Studio อีก สามารถกำหนด Hotkey ได้ ไปที่ช่อง Controls คลิกที่ Settings แล้วเลือก Hotkeys

ปุ่มลัดชุดแรกที่จะกำหนดคือ ปุ่มสำหรับเริ่ม (Start) และหยุด (Stop) การบันทึก คลิกที่ช่อง Start Recording แล้วกด ปุ่มลัดที่เราต้องการใช้สำหรับเริ่มอัด (ในที่นี้กำหนดเป็นปุ่มตัว S) จากนั้นคลิกที่ช่อง Stop Recording แล้วกด ปุ่มลัดที่เราต้องการใช้สำหรับหยุดอัด (ในที่นี้กำหนดเป็นปุ่มตัว Q) จริง ๆ ปุ่มไหนก็ได้ที่เราสบายใจ




15. เลื่อนมาด้านล่าง จะเห็นชุด Hotkey สำหรับ scene 1 และ scene 2 เลือกปุ่มลัดสำหรับสลับมา scene 1 โดย คลิกที่ switch to scene แล้วกดปุ่มลัดที่ต้องการ (ในที่นี้ใช้ปุ่มเลข 1) จากนั้นเลือกปุ่มลัดสำหรับสลับมา scene 2 โดย คลิกที่ switch to scene แล้วกดปุ่มลัดที่ต้องการ (ในที่นี้ใช้ปุ่มเลข 2) จริง ๆ ปุ่มไหนก็ได้ที่เราสบายใจ เสร็จแล้วคลิก Apply และ OK




16. สลับไปเปิดไฟล์ PowerPoint ที่ต้องการสอน เปิด Slideshow เลือก scene ที่ต้องการว่าจะเริ่มด้วย scene ไหน เช่น เริ่มด้วย scene 2 ก็ให้กดปุ่มลัด (ปุ่ม 2) จากนั้นเริ่มอัดวิดีโอด้วยการกดปุ่มลัดสำหรับ Start (ปุ่ม S) โปรแกรมจะเริ่มอัดวิดีโอโดย เริ่มจากหน้าผู้สอนเต็มจอ พอสอนไปเรื่อย ๆ เราก็สลับมา scene 1 ด้วยการกดปุ่มลัดสำหรับ scene 1 (ปุ่ม 1) แล้วสอนต่อ โดยเราสามารถสลับไปมาระหว่าง scene ได้ด้วยปุ่มลัดนี้ เมื่อสอนเสร็จแล้วก็กดปุ่มลัดสำหรับ Stop (ปุ่ม Q) ก็จะเสร็จสิ้นการบันทึกวิดีโอ






ด้วยความยืดหยุ่นและความสามารถของโปรแกรม OBS Studio นี้ เราสามารถสร้าง scene หรือฉากได้หลายฉาก และองค์ประกอบของแต่ละ scene ที่แตกต่างกันออกไป แล้วใช้ความสามารถของปุ่มลัดหรือ Hotkey (แต่มีข้อด้อยนิดนึงคือ ในขณะที่อัดเราจะไม่สามารถรู้ได้ว่าเรากำลัง อยู่ใน scene ไหน)